Perunica Letnia
obchodzone z końcem Lipienia (Lipiec)
Gdy zboża dojrzewają na polach, a letnie burze niosą zarówno ożywczy deszcz, jak i groźbę zniszczenia plonów, wspomina się Peruna, gromowładcę, strażnika ładu i opiekuna przysięg. To środek lata, moment najwyższego napięcia między obfitością a zagrożeniem: plon jest już prawie gotowy, ale jedna gwałtowna nawałnica z gradem potrafi go zniszczyć w jedno popołudnie.
Wspólnota zwraca się więc do Peruna nie z prośbą o deszcz, jak wiosną, lecz z prośbą o umiar: żeby niebo dało tyle wody, ile trzeba, i ani kropli więcej.
Zanoszono błagania o ochronę pól przed gradem i burzą, gromadząc się na wspólnej uczcie i modlitwie pod otwartym niebem. Rozpalano ogniska na wzgórzach, skąd widać było nadciągające chmury, śpiewano i czekano na znaki nieba, bo od nich zależał los tegorocznego zboża.
Gdy burza nadchodziła mimo próśb, starano się ją przetrwać spokojnie, nie chowając się w popłochu, bo ucieczka przed żywiołem Peruna uchodziła za brak szacunku wobec niego.
Perun jest gromowładcą i strażnikiem kosmicznego ładu, bóstwem burzy, siły, oczyszczenia i mocy przysięgi. Jego znakami są piorun, topór i dąb, drzewo święte, najsilniej z nim związane. Pod jego koronami składano przysięgi, bo dane tam słowo miało być równie trwałe jak samo drzewo.
W panteonie księcia Włodzimierza Perun stał na pierwszym miejscu, z posągiem o srebrnej głowie i złotych wąsach.
- Nestor, Powieść minionych lat (ok. pocz. XII w.).
- Prokopiusz z Cezarei, De Bellis (VI w.).
- Helmold z Bozowa, Chronica Slavorum (XII w.).
- Aleksander Gieysztor, Mitologia Słowian (Warszawa, 1982).
- Andrzej Szyjewski, Religia Słowian (WAM, Kraków, 2003).
Perunica Letnia
celebrated at the end of Lipień (July)
When the grains ripen in the fields, and summer storms bring both invigorating rain and the threat of crop destruction, Perun, the thunderer, guardian of order, and keeper of oaths, is remembered. This is midsummer, the moment of greatest tension between abundance and danger: the harvest is almost ready, but one violent hailstorm can destroy it in a single afternoon.
The community therefore turns to Perun not to ask for rain, as in spring, but to pray for moderation: that the sky provide just the right amount of water, and not a drop more.
They prayed for protection of the fields from hail and storms, gathering for a communal feast and prayer under the open sky. Bonfires were lit on hills overlooking the approaching clouds, and people sang songs and waited for signs from the heavens, for the fate of the year's grain depended on them.
When a storm approached despite their prayers, they tried to weather it calmly, not hiding in fear, as fleeing from the element Perun was considered disrespectful.
Perun is the thunderer and guardian of cosmic order, the deity of storms, strength, purification, and the power of oaths. His symbols are the lightning bolt, the axe, and the oak, a sacred tree most closely associated with it. Oaths were sworn beneath its crowns, for the word given there was said to be as enduring as the tree itself.
In Prince Vladimir's pantheon, Perun held pride of place, with a statue with a silver head and golden mustache.
- Nestor, Powieść minionych lat (ok. pocz. XII w.).
- Prokopiusz z Cezarei, De Bellis (VI w.).
- Helmold z Bozowa, Chronica Slavorum (XII w.).
- Aleksander Gieysztor, Mitologia Słowian (Warszawa, 1982).
- Andrzej Szyjewski, Religia Słowian (WAM, Kraków, 2003).